Perezida wa Sena, Dr Kalinda François Xavier yagaragaje ko kwibuka Abanyapolitiki bishwe bazira kutavuga rumwe n’ingoma y’igitugu ya Perezida Habyarimana Juvenal yarangwaga n’amacakubiri yagejeje kuri Jenoside yakorewe Abatutsi mu 1994, ari ukuzirikana ubutwari bwabo no kubaha,igitambo cy’ubuzima bwabo.
Yabigarutseho kuri uyu wa Mbere tariki ya 13 Mata 2026, ubwo hasozwaga Icyumweru cy’icyunamo cyo kwibuka ku nshuro ya 32 Jenoside yakorewe Abatutsi mu 1994, ku rwibutso rwa Jenoside rwa Rebero mu Karere ka Kicukiro.
Dr. Kalinda yagaragaje ko abo banyapolitiki bambuwe agaciro kabo mu gihe barwaniraga ukuri kuko bemeye guhara ubuzima bwabo kugeza bishwe bazira kurwanya Jenoside yakorewe Abatutsi na politiki y’amacakubiri no kubiba urwango mu Banyarwanda, bityo kubibuka bibasubiza agaciro bambuwe, kubaha ubutwari ndetse n’ubwitange bwabaranze.
Ati: “Kwibuka Abanyapolitiiki bishwe bazira kurwanya amacakubiri n’itegurwa ry’umugambi wa Jenoside ni umwanya wo kubaha ubutwari n’ubwitange bagaragaje bahitamo gushyira imbere ubumwe n’imiyoborere ishingiye ku butabera.
Abo banyapolitiki baruhukiye muri uru Rwibutso turifatanya n’imiryango yabo kubunamira tubasubiza agaciro bambuwe. Kubibuka ni ukubaha igitambo cy’ubuzima bwabo.”
Perezida wa Sena yagaragaje ko kubazirikana byibutsa ko ubuyobozi bufite inshingano zo kurengera ubuzima bw’abaturage bose, kurwanya ivangura no guharanira ubutabera.
Yongeyeho ko kubaha ubwo butwari bwabo ari uburyo bwo kwigira ku mateka no gukomeza kubaka Igihugu kirangwa n’ubumwe, amahoro n’imiyoborere myiza.
Dr. Kalinda yagaragaje ko Jenoside yakorewe Abatutsi mu 1994 mu Rwanda, ikicirwamo abarenga miliyoni, itari kubaho iyo hatabaho umugambi muremure wo kuyitegura, wagizwemo uruhare n’Abanyapolitiki babi, uranozwa, ukorerwa igeregezwa mu bihe bitandukanye hirya no hino mu gihugu.
Yongeyeho ati: “Jenoside yakorewe Abatutsi ni umusaruro w’uruhererakane rw’amateka y’ubuyobozi bubi uhereye ku bukoloni bwahungabanyije ubumwe bw’Abanyarwanda, bubaremamo amacakubiri ashingiye ku moko hamwe n’ubutegeti bwa Repubulika ya mbere n’iya kabiri bwashingiye imiyoborere y’Igihugu kuri ayo macakuburi.”
Yavuze ko ivangura no guheza Abatutsi muri gahunda z’Igihugu byagizwe politiki y’imiyoborere ndetse bishyirwa no mu itegeko nshinga ryo mu 1991, ryagaragazaga mu buryo butaziguye gushyira imbere imiyoborere ishingiye ku iheza n’ivangura.
Dr. Kalinda yavuze ko amashyaka ya politiki n’Abanyepolitiki bateguye umugambi wa politiki ya Jenoside igihe kirekire bawushyira mu miyoborere y’Igihugu, babyigisha abaturage bakoresheje kubacengezamo ingengabitekerezo yayo.
Yongeyeho ko kumenya uruhare rw’Abanyapolitiki mu mugambi mubisha wa Jenoside ari ingenzi mu rwego rwo kumenya uko yateguwe nuko hakomeza kurwanywa ingengabitekerezo yayo.
Yagize ati: “Ni ingenzi mu rwego rwo kugaragaza ukuri kwa Jenoside yakorewe Abatutsi, kugaragaza ko yateguwe ndetse ni uburyo twakoresha bwo guhangana n’ihakana n’ipfobya ryayo ndetse no gukumira ko yasubira kubaho haba mu Rwanda n’ahandi.”
Perezida wa Sena Dr. Kalinda yongeyeho ko nyuma yuko Jenoside yahagaritswe n’Ingabo za FPR Inkotanyi, Abanyarwanda bahisemo gukura amasomo mu mateka ya Jenoside biyubakira Igihugu kizira ivangura n’amacakubiri.
Yavuze kandi ko u Rwanda rushyize imbere politiki y’imiyoborere myiza ishyira imbere ubumwe bw’Abanyarwanda, itanga amahirwe angana ku Banyarwanda bose ntawusigajwe inyuma.
Dr. Kalinda yasabye Abanyarwanda gukomeza ubumwe ndetse bakarwanya imvugo zihembera urwango n’ingengabitekerezo ya Jenoside zikomeje kugaragara mu Karere u Rwanda ruherereyemo.



