Musanze: Urubyiruko rwahoze muri FDLR rurakura amasomo mu Kwibuka32
Amakuru

Musanze: Urubyiruko rwahoze muri FDLR rurakura amasomo mu Kwibuka32

NGABOYABAHIZI PROTAIS

April 12, 2026

Muri iki cyumweru cy’icyunamo n’iminsi 100 yo kwibuka ku nshuro ya 32 Jenoside yakorewe Abatutsi mu 1994, urubyiruko rwitandukanyije n’imitwe yitwaje intwaro irimo n’uw’iterabwoba wa FDLR ruvuga ko rwiteze gukura amasomo menshi mu buhamya, ibiganiro no gusura inzibutso za Jenoside ziri mu bice bitandukanye.

Urubyiruko rurimo n’urwifatanyije n’Abanyarwanda mu bikorwa byo kwibuka ku nshuro ya mbere kuri rwo, rukaba ruri mu basaga 200 baheruka gusezererwa nyuma yo guhabwa amasomo abasubiza mu buzima busanzwe.

Uru rubyiruko rugizwe n’abahoze mu mitwe irimo FDLR, Nyatura na Mayimayi, ruvuga ko rwitabira ibiganiro n’ibikorwa byose bitegurwa mu gihe cy’icyunamo, nyuma yo guhabwa inyigisho ku mateka y’u Rwanda no gusura Urwibutso rwa Jenoside rwa Kigali n’Ingoro Ndangamateka y’Urugamba rwo guhagarika Jenoside yakorewe Abatutsi mu 1994.

Bamwe muri uru rubyiruko bavuga ko bakiri mu mashyamba ya Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo (RDC) bari barahawe amakuru abayobya ku mateka ya Jenoside yakorewe Abatutsi mu 1994.

Mbare Amoni wavuye mu Rwanda mu 1994 afite imyaka itandatu, yavuze ko ubuzima bwabo muri RDC bwari bugoye cyane. Ageze ku myaka 25 yinjiye muri FDLR aho yaje no kurwana afatanyije n’Ingabo za FARDC, ariko ngo intego yari iyo gufata u Rwanda ashingiye ko bamubeshyaga ko nta Jenoside yabaye, ahubwo ko ari Abatutsi baba bagamije kwica Abahutu no kubakura mu Rwanda burundu.

Yagize ati: “Ababyeyi bacu n’abatuyoboraga turi mu mashyamba ya RDC baratuyobeje, banatubeshya cyane twakuze tubwirwa amateka atari yo. Jenoside bayitubwiraga mu buryo buyobya, bigatuma tutamenya ukuri kwayo, ariko namaze kubona imibiri iri mu Rwibutso rwa Kigali y’abazize Jenoside, ndababara cyane nicuza igihe nataye ndwanya u Rwanda.”

Ntakirutimana Faustin w’imyaka 25 wavukiye muri RDC, yavuze ko nubwo atigeze aba muri FDLR yabanye n’abayibayemo bamwigishaga ko bagomba kugaruka mu Rwanda bagafata ubutegetsi.

Yagize ati: “Ibyo twabwirwaga byatumye dufata u Rwanda uko rutari ko rugizwe n’abicanyi muri rusange, kuko Jenoside ari urwitwazo, bayitubwiraga nabi cyane. Ariko hano twabonye ukuri, binyuze mu masomo twahawe ndetse no gusura urwibutso.”

Aba bemeza ko gusura inzibutso zirimo imibiri y’abazize Jenoside no guhabwa amasomo ku burere mboneragihugu byabahinduye imyumvire, bakumva uburemere bw’ayo mateka, bityo bagafata icyemezo cyo kwitabira Kwibuka no gushishikariza abandi kubaho mu bumwe.

Banemeza ko bazakomeza gukangurira bagenzi babo bagisigaye mu mashyamba ya RDC kureka ingengabitekerezo mbi igamije kubiba amacakubiri, bagasobanukirwa ko Jenoside yahitanye abasaga miliyoni mu minsi 100 ari amateka agomba kwigwaho.

Perezida wa Komisiyo yo Gusezerera no Gusubiza mu buzima busanzwe Abahoze ari Abasirikare (RDRC), Nyirahabineza Valérie avuga ko mu nyigisho basanzwe baha abatahuka hiyongereyeho gahunda yo kubafasha gusura inzibutso n’ahandi hantu ndangamateka, bitewe n’uko abenshi mu batahuka ari urubyiruko rutari rufite amakuru nyayo ku mateka ya Jenoside yakorewe Abatutsi mu 1994.

Yagize ati: “Mu biganiro twagiye tugirana twasanze nta kintu na kimwe bazi kuri Jenoside yakorewe Abatutsi. Ni yo mpamvu tubajyana kwirebera uko yateguwe, uko yashyizwe mu bikorwa n’ingaruka zayo, ndetse n’uko u Rwanda ruri kwiyubaka.”

Yakomeje asaba abasoje amasomo yo mu cyiciro cya 76 kuba umusemburo w’ubumwe n’ubudaheranwa aho bazajya hose, bagaharanira kurwanya icyakurura amacakubiri mu Banyarwanda.

Yagize ati: “Abavukiye muri RDC babwirwaga u Rwanda uko rutari, byagera kuri Jenoside bagahabwa amakuru ayobya. Tugomba kubafasha kumenya ukuri rero, ndabasaba kuba umusemburo w’ubumwe bw’Abanyarwanda.”

Abasuye Urwibutso rwa Jenoside rwa Kigali n’Ingoro y’Urugamba rwo guhagarika Jenoside ku wa 20 Werurwe 2026 bari 214, barimo 173 bahoze ari abarwanyi mu mitwe yitwaje intwaro ikorera muri RDC, mu gihe abandi ari abagore n’abana babakomokaho.

Perezida wa RDRC Nyirahabineza Valerie, yasabye abavuye mu mashyamba ya Congo kuba umusemburo w’ubumwe bw’Abanyarwanda

Ba uwa mbere mu kumenya amakuru agezweho!!!

TANGA IGITECYEREZO

AMATEGEKO AGENGA IYANDIKA RY'IGITEKEREZO CYAWE

IZINDI NKURU WASOMA