Nyamagabe: Ibihumyo byabaye intwaro mu guhangana n’igwingira mu bana bato
Imibereho

Nyamagabe: Ibihumyo byabaye intwaro mu guhangana n’igwingira mu bana bato

MICOMYIZA Fidele

March 6, 2026

Ubuyobozi bw’Akarere ka Nyamagabe bwatangaje ko bwahisemo gahunda yo kugaburira ibihumyo abanyeshuri ku mafunguro bafatira ku ishuri saa sita, mu rwego rwo guhangana n’igwingira ndetse n’imirire mibi bishobora kubangamira uburezi, bikaba byaragabanyije igipimo cy’igwingira ku rugero rwa 22% muri aka Karere.

Ibi byagarutsweho kuri uyu wa 5 Werurwe 2026 mu bukangurambaga bwa Minisiteri y’Ubutegetsi bw’Igihugu ifatanyije n’iy’Uburezi bwakorewe ku rwunge rw’amashuri rwa Mutagatifu Etienne rwa Mushubi, hagamijwe kurebera hamwe uruhare rw’umubyeyi mu gushyigikira gahunda yo gufatira amafunguro ku mashuri.

Umuyobozi w’Akarere ka Nyamagabe Wungirije ushinzwe Imibereho Myiza y’Abaturage Uwamariya Agnes yavuze ko ako Karere mu mwaka wa 2015 kari kari kuri 51% mu igwigira ry’abana kakaba karageze kuri 29.5% muri 2025. Ni ukuvuga byaganyutseho 22.4% bigizwemo uruhare no gufatira amafunguro ku ishuri harimo nibihumyo.

Yagize ati: “Ibihumyo birinda igwingira mu bana kuko ku mashuri henshi tuhasanga abana bari munsi y’imyaka 5. Bikanategura abangavu kuzaba ababyeyi b’ejo hazaza bafite intungamubiri zihagije bikazatuma babyara abana batagwingiye. Muri rusange bifasha abana bose gukura neza yaba abato ndetse n’ingimbi cyangwa abangavu”.

Uwo muyobozi yavuze ko iyi gahunda yakomereje no mu bindi bigo byo muri aka Karere kandi yafashije cyane mu guhangana n’igwingira.

Yagize ati: ”Kugera mu ntangiriro z’iki cyumweru, amashuri 135 arabihinga, andi asigaye 20 na yo ategereje ko imigina igera igihe cyo guhingwa, mu minsi ya vuba bazabihinga, muri rusange amashuri yose arabihinga.

Abanyeshuri biga muri iki kigo bagaragarije Imvaho Nshya ko gufatira amafunguro ku ishuri byaborohereje imyigire ariko kandi ko bize no kwitegurira amafunguro abafasha kurushaho gukura neza.

Yamfashije Pascaline avuga ko bize kwikorera umurama w’ibihumyo bakoresheje ibintu bitandukanye nk’amasaka n’ibisigazwa by’ibigori n’ibindi, babyigisha mu rugo aho bavuka ku buryo nubwo baba bari mu biruhuko hamwe n’abarumuna be bakomeza kurya indyo yuzuye.

Igiraneza Rukundo Fiacre avuga ko ibihumyo bibaryohera kandi bikabafasha mu myigire kuko biga banezerewe bitewe nuko baba bafashe amafunguro bishimiye.

Muhawenimana Theressa ni umubyeyi urerera muri iki kigo avuga ko iyi gahunda yo guhinga ibihumyo yabafashije mu mikurire y’abana babo. Yagize ati “Abana bavuye ku ishuri batubwira ku bihumyo maze natwe turabihagurukira, inyama n’injanga bishobora kutaboneka buri gihe ariko ibihumyo birabisimbura”.

Umuyobozi w’Iki kigo Sr Umuja Ancille Yadufashije yavuze ko iyi gahunda yo guhinga no gutekera abanyeshuri ibihumyo byafashije haba mu myigire ndetse no mu mikurire y’abana.

Yagize ati: “Twamenye ibyiza by’ibihumyo kuko bigira intungamubiri zishobora gusimbura inyama, ntibihenze kandi biraboneka, bikabafasha gukura neza ndetse no gutsinda kuko umwaka ushize mubizamini bya reta twatsinze ku kigero cya 95%. Abana biga kubihinga ku buryo no mu rugo bagerayo bakereka ababyeyi uko bihingwa”.

Yavuze kandi ko n’abandi babyeyi barerera mu bindi bigo bakwiriye gushyigikira iyi gahunda kuko izafasha mu kurwanya igwingira ariko kandi igafasha no kongera ireme ry’uburezi.

Ubushakashasti bwa karindwi bw’Ikigo cy’Ibarurishamibare (NISR) ku mibereho n’ubuzima bw’abaturage (DHS 7), bw’umwaka wa 2025, bwagaragaje ko igipimo cy’igwingira mu bana cyagabanyutse kikagera kuri 27% kivuye kuri 33% mu 2020.

Ba uwa mbere mu kumenya amakuru agezweho!!!

TANGA IGITECYEREZO

AMATEGEKO AGENGA IYANDIKA RY'IGITEKEREZO CYAWE

IZINDI NKURU WASOMA