Kwibuka 28: Abavoka basabwe kwirinda no kurinda ababagana ingengabitekerezo ya Jenoside
Amakuru

Kwibuka 28: Abavoka basabwe kwirinda no kurinda ababagana ingengabitekerezo ya Jenoside

NTAWITONDA JEAN CLAUDE

May 2, 2022

Urugaga rw’abavoka mu Rwanda rwibutse abakoraga umwuga nk’uw’abavoka (mandataires en Justice) bishwe muri Jenoside yakorewe Abatutsi, basabwa kwirinda no kurinda abo bagira inama ingengabitekerezo ya Jenoside, igikorwa cyatangiriye ku cyicaro cy’urugaga ku Kicukiro bakomereza ku rwibutso rwa Kigali ku Gisozi.

Ni umuhango witabiriwe na Perezida w’Urukiko rw’Ikirenga akaba na Perezida w’Inama nkuru y’Ubucamanza ndetse na Minisitiri w’Ubutabera akaba Intumwa nkuru ya Leta. Umukuru w’Urugaga Me. Moise Nkundabarashi mu ijambo yagejeje ku bitabiriye iki gikorwa yibukije ko, Jenoside yakorewe Abatutsi mu 1994 yakoze ku nzego zose z’Igihugu igera no mu bantu bari barize amategeko nubwo bari bake.

Umuyobozi w’Urugaga rw’Abavoka mu Rwanda, Me Nkundabarashi Moise, yasabye bagenzi be guharanira guhesha ishema umwuga wabo

Ati “Aya mateka atwereka ko iyo abantu babaswe n’ ingengabitekerezo nk’ iya Jenoside ndetse n’ ubuyobozi bukabishyigikira biba ari akaga gakomeye. Abo twaganiriye bakoraga muri ubu buryo aho bahabwaga uburenganzira bwo gukora umwuga na Minisitiri w’Ubutabera, batubwiye ko hageragejwe kenshi gushyiraho Urugaga ariko ubuyobozi bwariho bukababwira ko byakwemerwa gusa ribaye ishami rya MRND.

Ibi ni ibintu bitabaho ahandi aho ari ho hose ku Isi kuko nta rugaga rw’abanyamwuga rushobora kuba ishami ry’ishyaka rya politiki.  Me Nkundabarashi yasabye abavoka bagenzi be gukorana neza mu rwego rwo guhesha ishema umwuga wabo no guharanira guteza imbere ubutabera bw’u Rwanda.

Perezida w’Urukiko rw’Ikirenga akaba na Perezida w’Inama Nkuru y’Ubucamanza Dr. Nteziryayo Jean Damascene wari umushyitsi mukuru muri uyu muhango, yavuze ko kwibuka ari ngombwa kandi ari byiza kuko bidutera imbaraga n’umurava wo kubaka u Rwanda twifuza.

Perezida w’Urukiko rw’Ikirenga, Dr Faustin Ntawukuriryayo, yasabye abavoka guharanira ko ubutabera bugera kuri bose

Ati : “Kwibuka Jenoside yakorewe Abatutsi mu w’i 1994 ni ingenzi kuko biduha igihe cyo gutekereza no kwibuka abacu bayiguyemo, bari ababyeyi bacu abavandimwe ndetse n’inshuti bishwe bazira ko ari Abatutsi, kwibuka rero bijye bidutera imbaraga n’umurava wo kubaka u Rwanda twifuza ruzira Jenoside. Nk’abanyamategeko rero dufite umukoro wo gukora neza imirimo dushinzwe no kubaka ubutabera buzira irobanura n’ivangura twubahiriza uburenganzira bwa buri munyarwanda”.

Yagaragaje ko nyuma ya Jenoside yakorewe Abatutsi hari hakwiye kwishimira intambwe ikomeye yatewe mu kwiyubaka kugira ngo abakekwaho icyaha cya Jenoside yakorewe Abatutsi bakurikiranwe no gukomeza guhangana n’abahakana n’abapfobya Jenoside.

Yavuze ko Urwego rw’Ubucamanza rufatanyije n’izindi nzego zitandukanye ruzakomeza gutanga umusanzu no guharanira kubaka Igihugu kizira akarengane kandi hubahirizwa uburenganzira bwa buri wese.

Yagaragaje ko nubwo abantu batinya Urugaga rw’Abavoka bifite ishingiro kuko bagaragaza ukuri ari naho yahereye abasaba kugukoresha mu kubaka inzego zihamye z’ubutabera.

Ati : “Mpora nizera ko uko kuri muzajya muguharanira kugira ngo Igihugu cyacu gikomeze guhamya ibirindiro mu kubaka ubutabera bukibereye.”

Yasabye ko mu gihe cyo kwibuka Jenoside yakorewe Abatutsi, by’umwihariko abakoraga mu nzego z’ubutabera bakwiye kumva ko bari abantu b’intangarugero kandi na bo bagaharanira kugera ikirenge mu cyabo. Umwe mu batangabuhamya yavuze ko abari Abavoka mbere ya Jenoside bahuye n’ibibazo bikomeye birimo no kwirukanwa mu mashuri bakiri bato kuko bari Abatutsi.

Yagaragaje ko mbere y’uko Jenoside iba hari ubwo bamwe bafatwaga bitwa ibyitso by’inkotanyi bakabakubita ku buryo babamugaza cyangwa bakabafunga.

Yavuze ko ivangura ryatangiriye no ku bantu batangiye kugura imodoka kuko no kuri nomero iyiranga bayitangaga bakurikije agace uyiguze abarizwamo.

Urugaga rw’Abavoka mu Rwanda nyuma ya Jenoside rwatangiranye n’abavoka 37, none ubu nyuma imyaka 25 rurabarizwamo abavoka 1515 bagizwe n’abavoka bakuru 1233 n’abandi barimo abari kwimenyereza uwo mwuga.

TANGA IGITECYEREZO

AMATEGEKO AGENGA IYANDIKA RY'IGITEKEREZO CYAWE

IZINDI NKURU WASOMA