RDC: Intamenya y’abaturage irabatera kwigaragambya bamagana u Rwanda
Amakuru

RDC: Intamenya y’abaturage irabatera kwigaragambya bamagana u Rwanda

NTAWITONDA JEAN CLAUDE

June 15, 2022

Kuri uyu wa Gatatu, ku mupaka uhuza Umujyi wa Goma muri Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo (RDC) n’uwa Rubavu mu Karere ka Rubavu hagaragaye ibihumbi by’abaturage bigaragambije bashaka kwambuka byinjira mu Rwanda mu kugaragaza urwango barufitiye.

Mu bigaragambije harimo n’abahangaye gutera amabuye inzego z’umutekano z’u Rwanda bari ku butaka bwa RDC.

Iyo myigaragambyo ibaye nyuma y’umunsi umwe inyeshyamba za M23 zifashe Umujyi wa Bunagana Leta ya Congo ikongera gushinja u Rwanda kuba ari rwo rwihishe inyuma y’ibyo bitero nubwo nta bihamya bifatika bishyigikira ibyo bihuha bikomeje gutuma abaturage bahubukira gukora ibikorwa bishobora gushyira ubuzima bwabo mu kaga cyangwa mu nzira z’ubutabera mpuzamahanga.

Polisi ya RDC yagerageje guhangana n’abaturage bari birunze ku mupaka muto (Petite Barrierre) n’umunini (grande barierre) igerageza gukumira ko abo baturage bambuka nk’uko bigaragara mu mashusho yakwirakijwe ku mbuga nkoranyambaga.

Bivugwa ko muri iyo myigaragambo umuntu umwe ari we wamenyekanye ko yakomerekeye muri iyo myigaragambyo yaranzwe n’indirimbo ndetse n’amagambo agaragaza urwango bafitiye u Rwanda na Perezida wa Repubulika y’u Rwanda Paul Kagame.

Muri izo ndirimbo bagiraga bati: “Ntitugikeneye Abanyarwanda, reka tugende tujye guhangana na Kagame.”

Abaturage bigaragambya buri gihe nyuma y’amatangazo ashimangirwa na Leta igerageza kwihunza ibibazo yateje yanga kumvikana n’abenegihugu

Umwe mu bigaragambyaga wavuganye n’itangazamakuru yongeyeho ati: “Turimo kwigaragambya twamagana ibitero bya M23 muri Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo. Turahamagarira Leta yacu kuduha impuzankano n’intwaro kugira ngo natwe dutangire kurwanya ingabo z’u Rwanda.

Impuguke mu bya Politiki zitangaza ko imyigaragambyo y’abaturage ba Congo igaragaza uburyo muri kamere yabo bafata ibyemezo mbere yo kubitekerezaho ndetse rimwe na rimwe ntibazafate umwanya wo kubitekerezaho na mba.

Mu gihe Ingabo za Leta (FARDC) zikomeje kwigaranzurwa n’inyeshyamba za M23 zirimo gufata imijyi itandukanye, aho gutekereza uko bahindura umuvuno w’intambara bakomeza kugereka intandaro y’ibibazo byabo ku Rwanda, kuri Uganda ndetse n’ibindi bihugu bashinja ko bisahura Congo amabuye y’agaciro.

Bivuze ko bashobora gukomeza kurangarira muri ibyo, bakazisanga za nyeshyamba zimwe uburenganzira bwo kuba abenegihugu kubera ko zivuga Ikinyarwanda zifashe Intara yose ndetse n’igihugu muri rusange.

Umutwe wa M23 uhakana wivuye inyuma ubufasha ubwo ari bwo bwose waba waragenewe n’u Rwanda, ugashimangira ko iyo ubona ubwo bufasha nk’uko bivugwa na Leta ya RDC kuri ubu wakabaye warafashe ubutegetsi.

Ku rundi ruhande, abasesengura Politiki bavuga ko uretse kuba abaturage barimo kugendera mu kigare, bashobora kuba bazi ibyo bakora kuko badashaka kwemera ko igice kinini cy’Iburasirazuba bwa Congo gifitanye amateka maremare n’u Rwanda, aho abagituye bigeze kwitwa Abanyarwanda mbere yo kugaba imipaka ya gikoloni.

Abahanga bavuga kandi ko hari ibimenyetso simusiga bigenda bigaragaza ko abo baturag bayoboka imihanda barimo gusunikwa n’imbaraga z’abanyamahanga bo mu Burengerazuba bw’Isi, bagerageza gukomeza guteza akavuyo ari na ko kaba amarembo yo gutunda imitungo kamere bakeneye muri icyo gihugu.

Ibyo babishingira ku kuba mu mafoto y’abarimo kwigaragambya hari kugenda habonekamo abanyamahanga benshi baherekeje igihiriri cy’abaturage kuri ubu bakomeje no gusahura amaduka y’abaturage batuye i Goma bavuga Ikinyarwanda.

Iyo myigaragambyo ibaye mu gihe mu minsi itatu ibanzirizwa ifatwa ry’Umujyi wa Bunagana uri mu maboko y’inyeshyamba za M23, Leta y’u Rwanda yahamagaje Intumwa ya RDC mu Rwanda kugira ngo imenyeshwe ko u Rwanda rubabazwa n’ubushotoranyi bw’icyo gihugu bukorwa mu buryo butandukanye.

Leta y’u Rwanda ntiyahwemye kugaragaza ko ibibazo biri muri RDC ari iby’Abanyekondo bigomba gukemurirwa imbere mu Gihugu, aho kubitwerera u Rwanda n’ibindi bihugu by’abaturanyi. Abaturiye umupaka uhuza ibihugu byombi barasabwa kwirinda kuwambuka kuko umutekano wabo utizewe muri RDC.

TANGA IGITECYEREZO

AMATEGEKO AGENGA IYANDIKA RY'IGITEKEREZO CYAWE

IZINDI NKURU WASOMA