Ruhango: Imihigo yafashije Imidugudu kugabanya indwara ziterwa n’umwanda
Imibereho

Ruhango: Imihigo yafashije Imidugudu kugabanya indwara ziterwa n’umwanda

Imvaho Nshya

April 20, 2026

Ubuyobozi bw’Akarere ka Ruhango buratangaza ko gahunda yo gukorera ku mihigo yafashije cyane cyane Abakuru b’Imidugudu mu kugabanya indwara zititaweho uko bikwiye, zirimo inzoka zo mu nda na ‘Bilhariziyoze’ aho begereye abaturage babafasha guhindura imyumvire ku buryo basobanukiwe ko ari ngombwa kuzirinda.

Izi ndwara, zikunze kwibasira abaturage badafite ubumenyi buhagije ku isuku n’isukura, zikomeje guhungabanya ubuzima bw’abazirwara aho ziri mu ziswe indwara zititaweho. Muri zo harimo inzoka zo mu nda zibasiye hafi 38,7% by’Abanyarwanda, ubuheri, shishikara, kurumwa n’inzoka n’imbwa, teniya, bilhariziyoze, imidido, amavunja, ibibembe na cysticercose.

Mu rwego rwo kuzirwanya, Akarere ka Ruhango kashyizeho gahunda y’imihigo ihuza abayobozi b’inzego z’ibanze, aho bahurira mu ishuri ry’abayobozi buri byumweru bibiri. Aha, Abayobozi b’Utugari n’Imidugudu bahabwa amahugurwa n’abayobozi b’imirenge ku bipimo bitandukanye harimo isuku n’isukura, uburyo bwo gukumira no kurwanya indwara ziterwa n’umwanda no gukemura ibindi bibazo byugarije abaturage.

Umuyobozi w’Akarere ka Ruhango Habarurema Valens yabwiye itangazamakuru ko nyuma yo gushyiraho ubu buryo bwo gukorera ku mihigo byagabanyije umubare w’abaturage bandura indwara ziterwa n’umwanda kuko mu Karere, mbere y’izo ngamba, harimo imidugudu ine gusa itarimo izo ndwara ziterwa n’umwanda.

Yagize ati: “Kuva iyi gahunda yatangira, ubu tumaze kugera nibura ku Midugudu 124, aho tubona impinduka mu buzima bw’abaturage, indwara zigabanyuka ku buryo bugaragara. Turateganya ko mu gihe cy’umwaka umwe cyangwa umwe n’igice, imidugudu yose uko ari 533 izaba igeze kuri uru rwego.”

Akarere kanashyizeho uburyo bwo guhemba buri gihembwe abayobozi b’imidugudu bitwaye neza mu gushyira mu bikorwa imihigo, cyane cyane ijyanye no kurwanya indwara ziterwa n’umwanda. Uwiringiyimana Marie, umwe mu bakuru b’umudugudu muri ako Karere ka Ruhango akaba n’umwe mu bahembewe kwesa imihigo kurusha abandi, avuga ko gukorera ku mihigo byatumye barushaho kwegera abaturage no guhindura imyumvire yabo ku bijyanye n’isuku.

Yagize ati: “Umudugudu wacu warangwagamo umwanda mwinshi bitewe n’imyumvire mike y’abaturage. Twatangiye tubegera, tubigisha akamaro k’isuku, dushyiraho gahunda yo gusukura ahantu hahurira abantu benshi nko mu isantere. Ubu abaturage bamaze gusobanukirwa ko isuku igomba kugaragara ku mubiri, mu rugo no aho batuye.”

Serihamye Viateur, uyobora Umudugudu wa Gahengeri mu Kagari ka Kirengeri, Umurenge wa Byimana, wahize abandi mu gushyira mu bikorwa imihigo, avuga ko bashyize imbaraga mu kwigisha abaturage isuku n’imirire. Ati: “Dufite igikoni cy’umudugudu gikurikiranwa n’abajyanama b’ubuzima n’ubuyobozi bw’umudugudu. Twigisha abaturage uburyo bwo gutunganya amazi meza no kubaho mu isuku.”

Ibi bikorwa bishyigikirwa n’Umuryango utari uwari uwa Leta, Rwanda NGOs Forum on HIV/AIDS and Health Promotion, igamije guteza imbere ubuzima bw’abaturage. Dr Niyongira Eric, ushinzwe guteza imbere ubuzima muri uwo mushinga, avuga ko bashyigikira uturere nka Ruhango na Bugesera twari dufite ibipimo biri hasi mu kurwanya izi ndwara. Yagize ati: “Dushyira imbaraga mu kuzamura isuku n’isukura, gukora ubuvugizi no gufasha abaturage kubona amazi meza, kuko ari ingenzi mu gukumira indwara zititaweho.”

Ubuyobozi bw’Akarere ka Ruhango butangaza ko bukomeje gushyira imbaraga mu gukorera ku mihigo no kwegera abaturage, hagamijwe kurandura burundu indwara ziterwa n’umwanda no kuzamura imibereho myiza y’abaturage. Guverinoma y’u Rwanda yashyizeho intego yo kurandura izi ndwara bitarenze umwaka wa 2030.

Umuyobozi w’Akarere ka Ruhango Habarurema Valens yashimangiye ko gukorera ku mihigo byagabanyije indwara zititaweho
Uwiringiyimana Marie, umwe mu bakuru b’umudugudu muri ako Karere ka Ruhango kwegera abaturage byatumye bahindura imyumvire yabo ku bijyanye no kwimakaza isuku.
Dr. Niyongira Eric umukozi wa Rwanda NGOs Forum on HIV/AIDS and Health Promotion

Ba uwa mbere mu kumenya amakuru agezweho!!!

TANGA IGITECYEREZO

AMATEGEKO AGENGA IYANDIKA RY'IGITEKEREZO CYAWE

IZINDI NKURU WASOMA