Sobanukirwa Umunsi wa Asomusiyo
Imibereho

Sobanukirwa Umunsi wa Asomusiyo

Imvaho Nshya

August 15, 2023

Asomusiyo (Assumption) cyangwa ijyanwa mu ijuru rya Bikira Mariya ni umunsi ukomeye ku bakirisitu gatulika,  wizihizwa buri tariki  ya 15 Kanama buri mwaka. 

Asomption biva ku ijambo ry’ikiratini ‘assumptio’  bisobanura kujyanwa, kuzamurwa. 

Buri mwaka taliki ya 15 Kanama, ni itariki ngarukamwaka ikomeye kuri buri mukirisito gatolika. Uyu munsi ufatwa nk’ukomeye cyane aho baba bizihiza ijyanwa mu ijuru ry’umubyeyi Bikira Mariya.

Uyu munsi wizihizwa hafi ku Isi hose, mu bihugu byinshi abaturage baba bishimye ndetse n’ibigo bigatanga Umunsi w’ikiruhuko.

Mu Rwanda benshi baba biteze ko haza kugwa imvura bita iy’umugisha, n’ubwo hari n’abandi bavuga ko iyi mvura yari isanzweho n’iby’amadini bitaraza mu Rwanda.

Nk’uko inyandiko zibyerekana, uretse Kiliziya Gatolika,  hari n’andi madini y’aba Orutodogisi (Orthodox) na Angilikani awizihiza. Nta gushidikanya uyu munsi benshi mu bawemera ndetse n’abawizihiza, baba bizeye ko ari bwo Bikira Mariya (Mariya nyina wa Yesu/Yezu) yajyanwe mu ijuru.

Bibiliya yaba ivuga kuri uyu munsi

Muri Bibiliya nta hantu hagaragaza uburyo Bikiramariya yagiye mu ijuru, gusa ibitabo bitandukanye by’iyobokamana bya Kiliziya Gatolika bigaragaza ko Bikira Mariya yajyanwe mu ijuru n’imbaraga z’Imana nyuma yo kubaho mu buzima bwo ku Isi akabaho adacumura bityo bagasobanura ko yatsinze icyaha n’urupfu.

Ari mu Isezerano rya Kera ari no Isezerano Rishya ntaho bigaragaramo ko Bikira Mariya yajyanwe mu ijuru.

Ni nde watangije igikorwa cyo kwzihiza ry’uyu munsi?

Inyandiko zerekana ko iyi myemerere ijyanye n’ijyanwa mu ijuru rya Bikira Mariya yazanywe bwa mbere ku Isi na Papa Piyo XII, mu  Gushyingo 1950 ashyiraho ihame ryo kwizihiza uyu munsi.

Icyo gihe Papa Piyo XII yagize ati: “Mu bushobozi bw’umwami wacu Yezu Kirisitu, ari na we mwami w’intumwa Petero na Pawulo, no mu bubasha bwanjye bwite, ntangaje ku mugaragaro iri teka ritagatifu ko umubiri wa Bikira Mariya n’umwuka we byazamuwe mu ijuru nyuma y’uko arangije ubuzima bwe bwa hano ku Isi.”

Ku bijyanye n’iri jyanwa mu ijuru rya Bikira Mariya benshi turabyizihiza ariko nta mushumba wa Kiliziya Gatolika n’umwe wigeze avuga ko Bikira Mariya yabanje gupfa mbere yo kujyanwa mu ijuru, abakirisito Gatolika benshi bizera ko yajyanwe mu ijuru adapfuye.

Ikindi ni uko ku bakirisito Gatolika  bamwe bo mu Burengerazuba biganje muri Orthodox bemera ko Bikira Mariya yapfuye ariko nyuma yo gupfa akazuka hashize iminsi itatu akakirwa n’ijuru nk’uko byagenze ku muhungu we Yesu Kirisitu n’ubwo hari n’abahamya ko Bikira Mariya atigeze apfa.

Kujyanwa mu ijuru kwa Bikiramariya hari abavuga ko ari impano yaturutse mu ijuru y’uko yabaye nyina wa Yesu. Ndetse benshi bizera ko kujyanwa mu ijuru kwa Bikira Mariya bishimangira isezerano rivuga ko abakiranutsi bazajyanwa muri Paradizo ku iherezo ry’ubuzima bwo mu Isi.

Hirya no hino ku Isi abakirisitu benshi bizera ko ibara ry’ubururu bw’ikirere ari ryo ryagenewe kwambarwa kuri uyu munsi kuko rifitanye isano n’ijuru ndetse no kwera n’ukuri.

Hari inkuru zivuga ko mu bihe byo hambere hari abizihizaga uyu munsi bakora ikimenyetso

Kujyanwa mu ijuru kwa Bikira Mariya hari abavuga ko ari impano yaturutse mu ijuru y’uko yabaye nyina wa Yesu. Ndetse benshi bizera ko kujyanwa mu ijuru kwa Bikiramariya bishimangira isezerano rivuga ko abakiranutsi bazajyanwa muri Paradizo ku iherezo ry’ubuzima bwo mu Isi.

Abenshi mu bizihiza uyu munsi bakora ibimenyetso byo kubaha Bikira Mariya babikorera imbere y’amashusho y’uyu mubyeyi wa Yezu. Ibimenyetso bakora byiganjemo imivugo yo kumusingiza n’indirimbo zo kumuhimbaza ndetse n’amasengesho yahimbiwe uyu mubyeyi.

Mu bihe bisanzwe ku munsi wa 15 Kanama buri mwaka, imbaga nyamwinshi y’abakirisitu Gatolika bo mu Rwanda ndetse n’abandi baba baturutse hirya no hino ku Isi bateranira i Kibeho mu Karere ka Nyaruguru mu Majyepho y’u Rwanda ahakunze kwitwa ku Butaka butagatifu kubera ibijyanye n’amabonekerwa yahabereye mu 1981.

Yanditswe na NYIRANEZA JUDITH

TANGA IGITECYEREZO

AMATEGEKO AGENGA IYANDIKA RY'IGITEKEREZO CYAWE

IZINDI NKURU WASOMA