Amacupa avamo “Energy Drinks” ateje inkeke ibidukikije mu Rwanda
Amakuru

Amacupa avamo “Energy Drinks” ateje inkeke ibidukikije mu Rwanda

NTAWITONDA JEAN CLAUDE

June 16, 2023

Mu bice bitandukanye by’Umujyi wa Kigali, mu mijyi no mu zindi senteri zishyushye mu Rwanda, biragoye kuhatembera ntuhure n’amacupa y’ikinyobwa cya “Energy” bivugwa ko gikundwa cyane n’urubyiruko, cyane cyane abamotari.

Ayo macupa ya Pulasitiki ari mu byanduza ibidukikije ndetse bikanagira ingaruka ku buzima bw’abantu n’urundi rusobe rw’ibinyabuzima muri rusange. 

Ubuyobozi bw’Ikigo cy’Igihugu gishinzwe kurengera Ibidukikije (REMA), bugaragaza ko mu gihe Leta y’u Rwanda yashyize imbaraga zihamye mu gukumira ibikoresho bya Pulasitiki bikoreshwa rimwe, amacupa azamo ibinyobwa aturutse hanze agiteje ikibazo. 

Ibyo biterwa n’uko hari amasezerano y’ubucuruzi u Rwanda rwashyizeho umukono afungururira amayira ibicuruzwa bipfunyitse muri Pulasitiki, kandi bikaba bitoroshye kuba byakumirwa. 

Umuyobozi wa REMA Juliet Kabera, avuga ko ayo macupa ya “Energy Drinks” zikorerwa muri Tanzania n’ibindi binyobwa  bikorerwa muri Uganda n’ahandi, agera ku butaka bw’u Rwanda kubera ko ibyo bicuruzwa bituruka mu bihugu bigize Umuryango w’Ubukungu w’Ibihugu by’Uburasirazuba n’Amajyepfo y’Afurika (COMESA). 

Nk’umunyamuryango wa COMESA, u Rwanda rwasahyize umukono ku masezerano yoroshya ubucuruzi n’urujya n’uruza rw’ibicuruzwa bikorerwa muri uwo Muryango. 

Ibyo ngo biteje inkeke kuko ayo macupa ajugunywa ahabonetse hose cyane cyane muri za ruhurura, ugasanga ahura n’amazi akayatembana rimwe na rimwe akagera no mu mazi magari akayanduza.

Mu kiganiro aheruka kugirana n’itangazamakuru, Madamu Kabera yagize ati: “Ibyo twemerewe ni ugushyiraho imisoro ikaba myinshi cyane ko nk’izo za Energy ni na zo umuntu abona cyane. Iyo imvura yaguye, ubona uducupa twinshi tw’ubururu ahantu muri za ruhurura. 

Nta n’ubwo ari ukuvuga ngo ni ikinyobwa Umunyarwanda akeneye ku buryo atabaho atagifite. Mu by’ukuri sinzi ko ari na byiza ku buzima bw’abantu.”

Mu gukemura iki kibazo Leta y’u Rwanda iri hafi kwemeza itegeko ryihariye ku bicuruzwa bituruka hanze y’u Rwanda biza bipfunyitse mu mashashi n’amacupa ya Pulasitiki, ryitezweho kugabanya umuvuduko wo kubyinjiza mu Rwanda bityo n’umutwaro byikoreza urusobe rw’ibinyabuzima ukagabanyuka. 

Madamu Kabera yakomeje agira ati: “Bizashyirirwaho imisoro myinshi cyane noneho n’ayo mafaranga afashe mu kubaka udutebo tw’imyanda dukenewe hirya no hino, na ya makoperative akora ubucuruzi bushingiye ku kubyaza umusaruro imyanda ya pulasitiki abone inkunga ziva muri iyo misoro.” 

Yasabye Abanyarwanda kureka gukoresha ibikoresho bya Pulasitiki bikoreshwa rimwe, kuko ari bwo buryo bwonyine bwizewe bwo kubihashya burundu aho abakibyinjiza mu gihugu bazabura isoko.

Minisitiri w’Ibidukikije Dr. Mujawamariya Jeanne d’Arc, avuga ko Abanyarwanda biyemeje kwanga ibikoresho bya Pulasitiki bikoreshwa inshuro imwe bikajugunywa. 

Muri ibyo ni ho hagaragara amacupa ya pulasitiki apfunyikwamo ibinyobwa birimo na “Energy Drinks”. Asaba buri wese guha agahenge ibidukikije agira ati: “Twese ni mureke duhe ibidukikije umwanya wo guhumeka.”

Hagati aho, u Rwanda n’igihugu cya Noruveje (Norway) biyoboye itsinda ry’ibihugu 58 byishyize hamwe kugira ngo bishyireho itegeko rica burundu ibikoresho bya Pulasitiki, akaba ari na yo mpamvu u Rwanda rushyira imbaraga mu guhangana n’ibikoresho bya Pulasitiki n’amashashi bijugunywa mu bidukikije. 

TANGA IGITECYEREZO

AMATEGEKO AGENGA IYANDIKA RY'IGITEKEREZO CYAWE

IZINDI NKURU WASOMA