Perezida Kagame yibukije ibihugu bikize ko umuntu ari nk’undi
Amakuru

Perezida Kagame yibukije ibihugu bikize ko umuntu ari nk’undi

NTAWITONDA JEAN CLAUDE

November 16, 2022

Icyuho kiri hagati y’abakire n’abakene, kirangana n’imyaka abantu bamaze ku Isi, ndetse n’ingorane bose bahura na zo hari aho zigera zikangana, nk’ibyorezo bigira abo bihitana, nubwo ubushobozi bwabo bwo guhangana na byo butandukanywa na cya cyuho cy’ubukungu.

Icyorezo cya COVID-19 cyagaragaje intege nke mu rwego rw’ubuzima rusange ku rwego mpuzamahanga, kuko ibyago by’abakire byagerwaga ku gipimo kimwe n’iby’abakene, aho byagaragaye ko nta n’umwe utekanye mu gihe abatuye Isi bose badatekanye.

Perezida wa Repubulika y’u Rwanda Paul Kagame, yakomoje ku ngamba zatuma abatuye Isi bagera ku mutekano mpuzamahanga usesuye mu rwego rw’ubuzima, ashimangira ko nubwo urugendo ari rurerure ariko rushoboka.

Yabigarutseho mu ijambo yagejeje ku bitabiriye icyiciro cya kabiri cy’Inama Mpuzamahanga y’Umuryango w’Ibihugu 20 bikize ku Isi (G20) iteraniye i Bali muri Indonesia yiga ku buryo abatuye Isi bafatanya mu guhangana n’ingorane zibugarije nta n’umwe usigaye inyuma.

Mu kiganiro cya kabiri cyavugaga ku miterere y’ubuzima rusange, ni ho Perezida Kagame yagaragarije ko mu kuvugurura imiterere y’urwego rw’ubuzima rusange hakenewe kuringaniza imbaraga zishyirwa mu byiciro byose bigize urwo rwego.

Ati: “Icya mbere, mu kuziba icyuho kiri mu kubona inkingo dukeneye kurushaho gushora imari mu gukorera imiti muri Afurika n’ibindi bihugu bikiri mu nzira y’amajyambere. Umuryango w’Ubumwe bw’u Burayi (EU) wadushyigikiye cyane muri iyo gahunda ku mugabane wacu.”

Yavuze ko icya kabiri hakenewe ubufatanye mu bushakashatsi bw’ubuvuzi hagati y’abahanga mu bya siyansi bo muri Afurika n’abaturuka mu Muryango w’Ibihugu bikize ku Isi (G20).

Yakomeje agira ati: “Icya nyuma, ikoranabuhanga no guhererekanya ubumenyi ni ingenzi cyane. Umuryango mushya Nyafurika ushinzwe guteza imbere ikoranabuhanga mu gukora imiti, watangijwe na Banki Nyafurika Itsura Amajyambere (AfDB), uzafasha Afurika kugera ku dushya tugezweho mu gukora imiti.”

Yakomeje ashimangira ko ibyo byose bijyana no kubaka ubushobozi bw’ibigo by’ubuvuzi rusange no gushora imari mu baganga, harimo n’Abajyanama b’Ubuzima.

Ati: “Urugendo rwo kugera ku mutekano usesuye mu buvuzi ni rurerure, ariko ni ingirakamaro. Gusa hari ibintu bibiri by’ukuri; Ibizatugezayo byihuse ni ubushake bwa politiki bwo gushyira ubuzima mu izingiro rya gahunda zacu zose z’iterambere, no kuzirikana ko hejuru ya byose umuntu ari nk’undi.”  

Perezida Kagame yanashimye ko mu myaka ikabakaba itatu ishize, Isi ikomeje urugendo rwo kwiyubaka yikura mu ngaruka zatewe n’icyorezo cya COVID-19.

Yanashimye Guverinoma ya Indonesia yatangije Ikigega cyo kurwanya ibyorezo mu minsi mike ishize ifatanyije n’abafatanyabikorwa batandukanye, ndetse agaragaza ko icyo kigega kizagira uruhare rukomeye mu kuziba icyuho kikigaragara muri gahunda zo gukumira, kwitegura guhangana n’ibyorezo ndetse no kubona inkunga zikenewe.

Ibihugu bihuriye muri G20 byiyemeje gutanga umusanzu wabyo mu kuvugurura imiterere y’urwego rw’ubuzima ku Isi, mu guharanira ko Isi yakwivana mu bibazo biyugarije icyarimwe kandi ikubaka imfatiro z’ubuzima rusange zikomeye kurushaho.  

TANGA IGITECYEREZO

AMATEGEKO AGENGA IYANDIKA RY'IGITEKEREZO CYAWE

IZINDI NKURU WASOMA