Girinka: Hazajya hiturwa inyana y’amezi 9 inafite ubwishingizi
Amakuru

Girinka: Hazajya hiturwa inyana y’amezi 9 inafite ubwishingizi

Imvaho Nshya

August 17, 2023

Minisiteri y’Ubuhinzi n’Ubworozi MINAGRI yatangaje amabwiriza mashya agenga imitangire n’imicungire y’inka zo muri gahunda ya Girinka, ahateganywa ko inka  zitangwa n’iziturwa hari ibyo zigomba kuba zujuje harimo kuba Hazajya hiturwa inyana y’amezi 9 Kandi ifite ubwishingizi.

Ibyiciro by’ubudehe ntibizongera kugenderwaho nk’uko byari bisanzwe bigenda muri gahunda ya Girinka, inka yajyaga ihabwa umuryango hashingiwe ku byiciro by’Ubudehe.

Hazajya hiturwa inyana y’amezi 9 kandi ifite ubwishingizi.

Inka itangwa igomba kuba yarakingiwe ikibagarira.

Minisitiri w’Ubuhinzi n’Ubworozi Dr. Ildephonse Musafili yafashe icyo cyemezo ashingiye ku itegeko N° 54/2008 ryo ku wa 10/09/2008 rigenga uburyo bwo kwirinda no kurwanya indwara zanduza amatungo mu Rwanda.

Yashingiye kandi ku itegeko N° 33/2002 ryo ku wa 06/11/2002 rigenga ibiranga amatungo, ku itegeko n°14/2017 ryo ku wa 14/04/2017 rishyiraho Ikigo Gishinzwe Iterambere ry’Ubuhinzi n’Ubworozi mu Rwanda (RAB) rikanagena inshingano, imiterere n’imikorere byacyo,  ku iteka rya Minisitiri w’Intebe N° 088/03 ryo ku wa 14/08/2020 rigena intego, inshingano, imbonerahamwe y’imyanya y’imirimo, imishahara n’ibindi bigenerwa abakozi ba Minisiteri y’Ubuhinzi n’Ubworozi cyane cyane mu ngingo zaryo iya 2 n’iya 3.

Yasubiye ku mabwiriza ya Minisitiri N° 0001/2018 yo ku wa 13/07/2018 agena imitangire n’imicungire y’inka zitangwa muri gahunda ya Girinka, ashingira ku cyemezo cy’Inama y’Abaminisitiri yo ku wa 12/04/2006 yemeje gahunda ya Girinka Munyarwanda.

Amaze kubona ko ari ngombwa kuvugurura amabwiriza y’imitangire n’imicungire ya gahunda ya Girinka kugira ngo ajyane n’ igihe, yatanze amabwiriza agena  imitangire n’imicungire y’inka zitangwa muri gahunda ya Girinka.

Aya mabwiriza areba uhawe inka n’uyitanze yaba urwego rwa Leta cyangwa ikigo cyayo, Imiryango nyarwanda cyangwa mvamahanga itari iya Leta, imishinga, imiryango ishingiye ku myemerere, abikorera n’undi wese wifuza gutanga inka muri gahunda ya Girinka.

Aya mabwiriza areba kandi umuyobozi, umukozi wa Leta, ugize Komite ya Girinka n’ugura inka yo muri Gahunda ya Girinka Munyarwanda.

Ibishingirwaho mu gutoranya umuryango worozwa

Umuryango worozwa muri gahunda ya Girinka Munyarwanda ni umuryango uri munsi y’umurongo w’ubukene (imiryango iri munsi y’umurongo w’ubukene igaragara muri Social Registry Information system) ufite nibura umuntu umwe mu bawugize ugifite imbaraga zo gukora, ufite imyaka iri hagati ya 18 na 64,  no  ku udafite indi nka n’imwe woroye yaba iyawo bwite cyangwa iyo waragijwe.

Kuba umuryango ufite ubutaka butari munsi ya metero kare igihumbi (1000 m2). Icyakora urwego rubifitiye ububasha (RAB, Akarere), rumaze kubisuzuma, rushobora gutanga uburenganzira bwo koroza imiryango yororera hamwe (igikumba) kabone n’ubwo haba hari umwe cyangwa benshi mu bagenerwabikorwa utujuje cyangwa batujuje kimwe cyangwa bimwe mu bipimo bishingirwaho hatoranywa umuryango worozwa muri gahunda ya Girinka.

Igikorwa cyo kwemeza imiryango yorozwa kibera mu Nteko Rusange y’abaturage ku rwego rw’Umudugudu, kikayoborwa na komite ya Girinka. Ku rwego rw’Akagari, Umurenge n’Akarere, urutonde rw’abagenerwabikorwa rwemezwa na Komite ya Girinka kuri buri rwego.

Igikorwa cyo gutoranya abajya ku rutonde rwa Girinka gikorwa n’Inteko Rusange y’abaturage bagize Umudugudu, kiyoborwa na Komite ya Girinka kuri urwo rwego, ikabikorera inyandikomvugo.

Komite ya Girinka ku rwego rw’Umudugudu igizwe n’Umukuru w’Umudugudu, ari na we uyiyobora, ushinzwe imibereho myiza y’abaturage, ari na we mwanditsi, uhagarariye abagore, uhagarariye urubyiruko, uhagarariye abafite ubumuga, n’ushinzwe umutekano.

Urutonde rwa Girinka ku rwego rw’Umudugudu, rushyikirizwa Umunyamabanga Nshingwabikorwa w’Akagari, rugasuzumwa na Komite ya Girinka ku rwego rw’Akagari.

Iyo Komite ishobora kurwemeza uko rwakabaye ibonye rwarakozwe hakurikijwe ibiteganywa n’aya mabwiriza. Iyo bigaragaye ko hari ibitanoze muri raporo yavuye ku Mudugudu bibanza gukosorwa mbere yo gutanga raporo ku rwego rw’Umurenge.

Komite ya Girinka ku rwego rw’Akagari igizwe n’Umunyamabanga Nshingwabikorwa ari na we uyiyobora, ushinzwe iterambere n’imibereho myiza y’abaturage ari na we mwanditsi, uhagarariye abagore, uhagarariye urubyiruko, uhagarariye abafite ubumuga, n’ushinzwe umutekano.

Urutonde rwa Girinka rwemejwe ku rwego rw’Akagari rushyikirizwa Umunyamabanga Nshingwabikorwa w’Umurenge rugasuzumwa na Komite ya Girinka ku rwego rw’Umurenge.

Iyo Komite ishobora kurwemeza uko rwakabaye ibonye rwarakozwe hakurikijwe ibiteganywa n’aya mabwiriza. Iyo bigaragaye ko hari ibitanoze muri raporo yavuye ku Kagari bibanza gukosorwa mbere yo gutanga raporo ku rwego rw’Akarere.

Amabwiriza yose ya Minisitiri w’Ubuhinzi n’Ubworozi:

Yanditswe na NYIRANEZA JUDITH

TANGA IGITECYEREZO

AMATEGEKO AGENGA IYANDIKA RY'IGITEKEREZO CYAWE

IZINDI NKURU WASOMA